شتاب دهنده

شتاب‌دهنده کسب‌وکار چیست؟|شتاب‌دهنده‌ها چه تفاوتی با مراکز رشد دارند؟

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

اگر به ورزش موج سواری علاقه داشته باشید برای شروع این ورزش بی شک باید در کنار یک مربی و منتور حرفه ای آموزش ببینید کسی که روزها ، ماه ها و سالها برای حفظ تعادل روی امواج آب تمرین و تلاش کرده و می داند چگونه باید بر امواج فائق شد . پیشروی در دنیای کسب و کار هم بی شباهت به مهارت موج سواری نیست ، وجود افراد بی شمار علاقه مند به کسب و کارهای جدید ، صاحبان بسیار ایده های خلاقانه ، کوتاه شدن عمر محصولات و خدمات ، …. همه و همه منجر به ایجاد تلاطم های بسیار در دریای کسب و کار شده اند . در این میان شتابدهنده ها حکم منتور و مربی موج سواری را دارند که با تجربه غنی خود دست شما را می گیرند تا سوار بر امواج نوآوری و خلاقیت ، با برنامه ریزی و کاملا حساب شده طی مدت زمان مشخص ، با شکل دهی به خدمات و محصولات اولیه شما ، جذب سرمایه و آموزش ها و مشاوره های لازم ، شما را به آن سوی مسیر کسب و کار که همان معرفی محصولات و خدمات شما ، شناخت و پیدا کردن مشتریان و در نهایت سودآوری می باشد ،  برسانند.

در این مقاله می خواهیم درباره اینکه شتابدهنده ها چه کاری انجام می دهند ؟ چه خدماتی دارند ؟ تاریخچه و مراحل کار اونها چیه ، چه مزایا و معایبی دارند و اینکه چه تفاوتی با مراکز رشد دارن صحبت کنیم . در انتها هم یک سری شتابدهنده های برتر ایران و جهان رو با هم بشناسیم و یه لیست از شتابدهنده های ایرانی براتون گردآوری کردیم.

شتاب دهنده

هدف شتابدهنده ها :

شتابدهنده ها با برگزاری دوره های حمایتی قصد تسریع موفقیت و پیشرفت استارتاپها را دارند. شتابدهنده ها شرکت هایی هستند که استارتاپ ها را از همان ابتدا مورد حمایت فکری ، فنی و مالی قرار داده و آنها را بر اساس شرایط داخلی خود پذیرفته و از آنها حمایت می کنند.

معمولا حمایت شتابدهنده ها از یک استارتاپ بصورت کمک های نقدی ، تخصیص فضای کار مناسب ، تامین تجهیزات اداری ، آزمایشگاهی و کارگاهی ، دعوت و حضور مربیان متخصص برای همراهی تیم ها ، کمک های فکری و فنی ، حمایت های قانونی ، حقوقی ، برگزاری تورها و دورهمی مرتبط با ایده ها و … می باشد. استارتاپ ها در ازاء حمایت های فوق ، بسته به این که در کدام مرحله از یک کسب و کار باشند قسمتی از سود سهام خود را به شتابدهنده می دهند.

احتمالا کلمه ” شتاب” شما رو به یاد فیزیک می ندازه ، جریان سیب معروفی که بر سر نیوتن فرود آمد و منجر به کشف قانون جاذبه شد رو که شنیدید ؟ نیوتن جان ، در ادامه کشفیات خودش فرمول شتاب اجسام رو هم گفته و قطعا اون زمان به تنها چیزی که فکر نمی کرده کارآفرینی و اکوسیستمش بوده و روحشم خبر نداشته یه روزی یه ترکیب جدید از این کلمه ( شتاب دهنده ) به عنوان نام مرکزی برای علاقه مندان ایده های جدید ، محصولات و خدمات خلاقانه و کسب و کارهای سودآور استفاده بشه.

در واقع میشه گفت شتابدهنده ها به سبب اینکه ماه ها و سالها قبل از شما وارد اکوسیستم کارآفرینی شدند و مسیر کارآفرینان و کسب و کارهای بسیاری رو دیدند و دلایل شکست و موفقیت فعالان این عرصه رو می دونند اومدن همه اشتباهات و مشکلاتی که در مسیر یک استارتاپ ممکنه گریبانگیرتون بشه رو پیش بینی کردند و خدمات همه جانبه ای به شما ارائه می دن که نیازهای شما رو برآورده می کنن. مثلا اونها می دونن که دلیل شکست یا طولانی شدن زمان رسیدن به نتیجه برای بعضی تیم های استارتاپی این بوده که این تیم ها مدل کسب و کار درستی نداشتند بنابراین هر تیم استارتاپی که وارد شتابدهنده بشه مدل کسب و کارش توسط افراد متخصص و خبره بررسی میشه . اگر مدل کسب و کار نداشته باشه یک مدل کسب و کار حرفه ای و متناسب با نوع کارشون طراحی و تهیه میشه ، اگر مدل کسب و کار داشته باشن صحت و کافی بودن اطلاعات آن مورد بررسی و رفع اشکال قرار می گیرد. از طرف دیگه شتابدهنده ها می دونن که مشکل خیلی از شما جوونای خوش فکر و با انگیزه ، نداشتن سرمایه ی کافیه ، بنابراین اگر در بررسی ایده ، یا محصولات و خدمات اولیه شما به این نتیجه برسند که این ایده ارزش سرمایه گذاری داره ، شما رو به شبکه ای از سرمایه گذاران معرفی می کنند تا بتونید سرمایه مورد نیاز برای تبدیل شدن به یک استارتاپ موفق رو بدست بیارید. شتابدهنده ها منتورها و مشاورانی دارن که موهاشونو نه تو آسیاب بلکه در راه رشد دادن استارتاپ ها سفید کردند و میدونن که بعضی جوونای استارتاپی ما به سبب رشته های تحصیلی که خوندن اگرچه در کار خودشون متخصص هستند اما با دنیای کسب و کار مثل شناخت بازار ، بازاریابی ، جذب سرمایه ، قواعد کار تیمی ، قانون تجارت  و مواردی از این دست بیگانه هستند بنابراین وارد گود می شن و  تخصص و دانش خودشون رو وسط می زارن تا دانسته های تیم شما تکمیل بشه و بتونید ایده تون رو به یک محصول اولیه تبدیل کنید و راهی بازار کنید. حالا خودتون بگید در قبال این خدمات فوق العاده شتابدهنده ها حاضرید درصدی از سهام استارتاپتون رو به شتابدهنده بدید ؟ شتابدهنده ها تجربه های موفقی در زمینه کار خودشون داشتن پس این معامله یک معامله دو سر سود دیده میشه.

برنامه هایی که شتابدهنده ها ارائه می دهند معمولا از لحاظ زمانی محدود هستند و در اکثر مواقع در حدود دو یا سه ماه دوره پیش شتابدهی و سه تا شش ماه دوره شتابدهی می باشد. بعضی شتابدهنده ها افراد دارای ایده رو هم می پذیرند و از مرحله اعتبارسنجی ایده به کمک شما میان و کمک می کنن تیم تون رو تشکیل بدین ، محصول / خدمات اولیه تون رو برای ارائه به بازار تولید و آماده کنید ولی بعضی دیگه از شتابدهنده ها می گن باید تیم تشکیل داده باشین یک مدل کسب و کار قابل قبول داشته باشین و تا این مرحله پیش رفته باشین بعد شما رو پذیرش می کنند و کمک می کنن که جذب سرمایه کنید و وارد مرحله شتابدهی بشید .

 

تفاوت شتابدهنده ها و مراکز رشد :

تفاوت مراکز رشد و شتابدهنده ها

ممکن است در نگاه اول اینطور به نظر برسد که شتابدهنده ها و مراکز رشد یکسان هستند اما چند تفاوت مهم در روال کار آنها می بینیم :

مراکز رشد در تصمیم گیری های استارتاپ هایی که در آنجا مستقر هستند دخیل نیستند اما شتابدهنده ها از آنجایی که در ازای خدمات خود بخشی از سهام استارتاپ را دارند پس می توان گفت یکی از سهامداران استارتاپ محسوب می شوند و در تصمیم گیری های مهم استارتاپ حضور دارند این مسئله مثل دو روی یک سکه می تواند مثبت یا منفی باشد منفی از آن جهت که شاید ذهنیت و طرز فکر مدیران استارتاپ و مدیران شتابدهنده همسو نباشد و مثبت از این جهت که شما به عنوان یک استارتاپ جوان و کم تجربه در طی مسیر کاری خود در تصمیم گیری های حساس تنها نیستید و افرادی که سابقه حضورشان در اکوسیستم کارآفرینی کشور بیشتر از شماست تجربیات خود را در اختیار شما می گذارند تا بتوانید مسیر خود را به سلامت ، صحیح و با کمترین اشکال طی کنید.

یک تفاوت مهم دیگر این است که مراکز رشد، سهامدار استارتاپ ها نمی شوند.

حالا چطور می تونیم به عنوان یک استارتاپ به یکی از این شتابدهنده ها راه پیدا کنیم ؟

هر کدوم از شتابدهنده ها برای پذیرش استارتاپ ها قوانین خاص خودشون رو دارن مثلا شتابدهنده دانشگاه شریف تنها تیم های استارتاپی رو پذیرش می کنه که حداقل پنجاه درصد اعضای اون از دانشجویان و فارغ التحصیلان خود دانشگاه شریف باشن اما یک سری قوانین کلی که معمولا برای پذیرش شتابدهنده ها وجود داره رو اینجا براتون می گم.  اگر یک شتابدهنده مشخص تو ذهنتونه می تونید به سایتش مراجعه کنید و شرایط پذیرش رو دقیق مطالعه کنید .

برای اینکه درخواست پذیرش به شتابدهنده ها بدید باید وارد سایت اونها شده و فرم درخواست پذیرش رو بصورت آن لاین پر کنید ، یک کد پیگیری به شما داده می شود که از طریق آن می توانید پاسخ درخواست خود را پیگیری کنید. درخواست ها به صورت دوره ای بررسی می شن و با توجه به معیارهایی که هر شتابدهنده در نظر داره استارتاپ شما پذیرش یا رد میشه . بعضی شتابدهنده ها فقط در یک سری رشته های خاص فعالیت می کنند و فقط استارتاپ هایی رو قبول می کنند که محصولات یا خدماتشون مرتبط با این رشته ها باشه مثلا شتابدهنده “اکسیژن ” مخصوص استارتاپ هایی است که در حوزه ” اینترنت اشیا” فعالیت می کنند ،  یا شتابدهنده ” هلثیو” همونطور که از اسمش پیداست مختص استارتاپهاییه که در زمینه ” سلامت” کار می کنند.

بعضی شتابدهنده ها برای همه استارتاپها و تیم هایی که در خواست پذیرش داده اند یک دوره آموزشی کوتاه مدت برگزار می کنند برای توانمند سازی این افراد و اینکه مطمئن بشن افراد حاضر در تیم های استارتاپی یک سری اطلاعات اولیه و پایه ای مورد نیاز برای فعالیت در فضای استارتاپی از جمله درک مدل کسب و کار و فرایندهای مرتبط با آن را دارند . خود برگزاری این دوره به ارزیابی بهتر تیم های استارتاپی از سوی مدیران شتابدهنده ها کمک می کند.

شتابدهنده ها خصوصی هستند یا دولتی ؟

در حال حاضر شتابدهنده هایی را از هر دو بخش دولتی و خصوصی داریم که در کشور در حال فعالیت هستند. شتابدهنده ها می توانند با پشتوانه یک دانشگاه تاسیس شده باشند که به آنها شتابدهنده های دانشگاهی هم گفته می شود اولین شتابدهنده دانشگاهی کشور شتابدهنده دانشگاه شریف است که از سال 1393 کار خود را شروع کرده است.

شتاب دهنده

تاریخچه شکل گیری شتابدهنده ها :

نکته جالب درباره تاریخچه شکل گیری شتابدهنده ها این است که می توان گفت شکل گیری آنها به مراکز رشد گره خورده است. اولین مراکز رشد کسب و کار در سال 1959در نیویورک

تاسیس شد تا سال 1980 تعداد آنها به دوازده عدد رسید و در سال 1995 تعداد آنها به 600 عدد افزایش یافت.

رشد سریع مراکز رشد نتوانست امکان رشد کسب و کارهای جدید را در مراحل شکننده ابتدایی آنها فراهم کند بخصوص پس از فروپاشی حباب بازار سهام در اوایل قرن 21 ضعف مدل حمایتی مراکز رشد آشکارتر شد. در این شرایط اکوسیستم کارآفرینی به دنبال ایجاد یک چارچوب جدید برای جایگزین کردن مراکز رشد بود که اولین شتابدهنده آمریکایی با نام Y Cominator در سال 2005 تاسیس شد و تاکنون بیش از 4 هزار استارتاپ را پذیرش کرده است.  پس از آن مراکز شتابدهی بسیاری در آمریکا و سایر نقاط جهان به وجود آمدند. در برخی از گزارش ها نزدیک به 700 سازمان در آمریکا به عنوان شتابدهنده / مرکز رشد شناسایی شدند.

برترین شتابدهنده های ایران و دنیا :

در حال حاضر آمار دقیقی از عملکرد شتابدهنده های ایرانی برای ارزیابی آنها وجود ندارد. چرا که به دلیل نوپا بودن این شتابدهنده ها ، هنوز خروجی اغلب آنها به ثمر ننشسته و وارد بازار نشده اند.

درباره برترین شتابدهنده های دنیا هم باید خدمتتان عرض کنم که اولین طبقه بندی شتابدهنده ها در سال 2014 در کاری به نام ” پروژه رتبه بندی شتابدهنده های استارتاپی” بود که تمرکز آن بر ارزیابی عملکرد شتابدهنده های آمریکایی بوده و همه ساله تکرار می شود. این پروژه شتابدهنده های ایالات متحده آمریکا را به پنج دسته پلاتین پلاس ، پلاتین ، طلا ، نقره و برنز طبقه بندی می کند. این طبقه بندی با مدنظر قرار دادن معیارهایی نظیر ارزش گذاری ، نرخ خروج ، افزایش سرمایه گذاری ، نرخ بقای استارتاپها ، رضایت موسس و شبکه فارغ التحصیلان صورت می گیرد.

برترین شتاب دهنده ها

Plug and Play شتابدهنده برای 30 کشور :

می توان گفت یکی از اکسلریتورهای مطرح دنیا ” مرکز فناوری plug and play” است که یکی از فعال ترین شرکت های سرمایه گذاری خطرپذیره. سال 2006 شروع به کار کرده و تا سال 2022 ، 2699 استارتاپ رو پذیرش کرده از این میان 220 خروجی خوب داشته . نکته جالب درباره این اکسلریتور اینه که در بیش از 30 کشور دنیا شعبه داره از جمله فرانسه ، آلمان ، اسپانیا ، ژاپن ، چین ، هند ، برزیل ، مکزیک و … . این شتابدهنده برای اینکه برنامه شتابدهی منحصربفردی داشته باشه با صدها شرکت ، دانشگاه و اداره دولتی همکاری داره . چند تا استارتاپ به نام هم از خروجی های این شتابدهنده محسوب می شوند مثل استارتاپ های pay pal  و Drop box . یادتونه گفتم بعضی شتابدهنده ها فقط روی یک سری رشته های خاص سرمایه گذاری می کنند و فقط استارتاپ هایی رو پذیرش می کنن که در اون رشته ها کار کنن ؟ این اکسلریتور هم همینطوره البته چون تو کشورهای زیادی فعاله رشته های مورد پذیرشش هم زیادن از جمله : انرژی ، سلامت ، شهر هوشمند ، فین تک و چندین صنعت دیگه .

شتابدهنده Angle Pad  : کمیت مهم تره یا کیفیت ؟ مسئله این است …

بر اساس مطالعه ای که در دانشگاه ام آی تی انجام شده ، شتابدهنده Angle Pad یکی از برترین شتابدهنده های ایالات متحده آمریکاس. اگه سری به سایت این اکسلریتور بزنید می بینید که در توصیف خودش نوشته خیلی از شتابدهنده ها دنبال این هستند که تعداد استارتاپ های بیشتری رو پذیرش کنن و دوره شتابدهی براشون برگزار کنن اما ما تمرکزمون روی اینه که استارتاپ های عالی رو وارد دوره شتابدهی خودمون کنیم و برامون خیلی مهمه که چه کسی این استارتاپ ها رو بنیانگذاری کرده . این اکسلریتور رمز موفقیت خودش رو اینچنین بیان کرده و در واقع میگه کیفیت کار برامون مهم تر از کمیته . اکسلریتور Angle Pad سال 2010 شروع به کار کرده و تا سال 2022 برای بیش از 150 تیم استارتاپی دوره شتابدهی برگزار کرده و به اونها خدمات داده . این اکسلریتور میگه متقاضیان ورود به دوره های شتابدهی ما زیاد هستند اما هر شش ماه فقط حدود 15 تیم رو انتخاب می کنیم و به این استارتاپ ها کمک می کنیم بازار هدف خودشون رو بشناسن ، محصولی مناسب بازار مهیا کنن ، اعتبار و سرمایه اولیه دریافت کنند و سعیمون اینه که تو جلسات جذب سرمایه به اونها کمک کنیم برای رسیدن به این اهداف هر سه ماه شتابدهی دوره بسیار متمرکز و سختی رو طی می کنیم.

شتاب دهنده

Tech Stars ، شتابدهنده با خواستگاران بسیار :

برای اینکه بخوایم شتابدهنده ها رو طبقه بندی کنیم و بگیم کدوم شتابدهنده ها تو دنیا کاردرست تر از بقیه هستن معیارهای مختلفی وجود داره یکی از معیارهای رایج برای اولویت بندی شتابدهنده ها گسترش بازار اونهاست . اگر این معیار رو در نظر بگیریم باید بگیم یکی از معروف ترین شتابدهنده های دنیا  Tech Starsاست. ویژگی بارزش اینه که یکی از پرتقاضا ترین اکسلریتورهای دنیاس . بیش از 75 شرکت سرمایه گذاری خطر پذیر باهاش همکاری می کنن. این اکسلریتور سالانه هزاران درخواست از طرف استارتاپ ها دریافت می کنه و ورود بهش سخته . هر سال در پنج شهر از جمله بوستن ، نیویورک و …  برای ده تیم استارتاپی دوره های شتابدهی برگزار می کنه که میشه گفت سالی 50 دوره شتابدهی . بین خروجی های موفقش استارتاپ های نامدار جهانی دیده می شن از جمله Daily Burn .

کدوم شتابدهنده ها روی حوزه های خاص سرمایه گذاری می کنن؟

لیست شتابدهنده ها در سایت های مختلف آورده شده پس اگه موافق باشین با هم لیست شتابدهنده های اختصاصی که فقط روی استارتاپ های رشته های مشخص سرمایه گذاری می کنند رو مرور کنیم که احتمالا بیشتر به دردتون می خوره :

ردیفنام شتابدهنده رشته  یا رشته های اختصاصی
1همتکهوش مصنوعی
2نوین تکاینترنت اشیا ، بازی سازی ، تجارت الکترونیک، فین تک
3نیروانهوش مصنوعی و انرژی
4هاردتکسخت افزار
5اکسیژناینترنت اشیا
6فینووافین تک
7فارابیفینتک
8امیدفرهنگی
9آی تکانرژی
10هاست ایرانفناوری اطلاعات
11تاب تکفناوری اطلاعات و ارتباطات
12واتکتکنولوژی آب
13هابEarly – stage
14سیناسرویس های دیجیتال مرتبط با کودکان
15سیوانفناوری اطلاعات
16پرسیس ژنزیست فناوری پزشکی
17نورانسلامت
18لاکتوژنبیوتکنولوژی
19کاراسلامت الکترونیک
20تیکفناوری اطلاعات و ارتباطات
21سی سو تکگردشگری ، صنایع دستی ، میراث فرهنگی ، زبان خارجی
22نانومچنانو
23هلثیوسلامت
24تیک آپفناوری اطلاعات ، گردشگری و خدمات
25آهوگصنایع خلاق
26پرتغالبیوتکنولوژی ، نانو تکنولوژی ، علوم زیستی
27پویانفناوری اطلاعات ، انرژی ، صنایع غذایی ، معادن و فلزات
28آرادهوافضا
29آیوتیکاینترنت اشیا
30هوشمند سلامتسلامت
31سکوسلامت دیجیتال ، تجهیزات پزشکی ، فناوری های زیستی
32آماآب ، محیط زیست و انرژی
33متاسلسلامت الکترونیک
34فناوری های اشتغالتکنولوژی های جذب ، توسعه و نگهداشت منابع انسانی
35کارآفرینان یانیا ذوقکشاورزی و کویر
36ابر زندگیدیجیتال
37هاوشصنایع خلاق
38همپیوندفناوری های مالی و بلاک چین
39نکستراشهر هوشمند ، اینترنت اشیا ، امنیت و شبکه
40بهرافندانش آموزان و نوجوانان در حوزه آموزش و بازی
41مانامخصوص بنیانگذاران خانم
42استودیو تحول دیجیتالی فردانرم افزار
43هفت و هشتمعماری و صنعت ساختمان
44اسمارت ایکسسلامت و کشاورزی هوشمند
45آبانآب و انرژی
46ارتباطات داناکفناوری اطلاعات و اقتصاد
47سماتوسنرم افزار
48آمپرخودرو ، تجهیزات پزشکی ، فناوری اطلاعات ، اینترنت اشیا
49رایمونانیمیشن ، بازی و جلوه های ویژه دیجیتال
50گرین تکفناوری اطلاعات
51شنواطرح های صنعتی ، فناوری اطلاعات و محیط زیست
52کاگنوتکعلوم شناختی
53جامپامحرومیت زدایی
54بن دا لبزیست فناوری
55سیناپسمحصولات تشخیص آزمایشگاهی
56مک تپتولید ، آب ، انرژی ، کشاورزی ، محیط زیست
57اکسیرمحندسی بافت و پزشکی بازساختی
58دکتر کاربینسلامت و بیوتکنولوژی
59توان و اندیشه نوآوربیوتکنولوژی سلامت
60ماینتکمعدن و صنایع معدنی
61فن یاختهواکسن ، داروهای نوترکیب ، سلول های بنیادی
62نانوپلپلیمر ، متروشیمی ، فناوری نانو
63کایتکشاورزی
64مکرانصنایع دریایی
65پیاکوانرژی و منابع طبیعی
66آوریمصادرات
67تافرداخودرو
68صبافرهنگی ، سینمایی ، رسانه ای ، صنایع خلاق
69ایده باناقتصاد دریا
70اکسزونپروبیوتیک و غاهای فراسودمند
71کوآلاپبازی و سرگرمی

 

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

شرکت در دوره مبانی مالی کسب و کار در کارابیز

این مطلب برای شما مفید بود ؟

برای امتیاز دهی روی ستاره ها کلیک کنید!

میانگین امتیاز / 5. تعداد آرا :

اولین نفری باشید که امتیاز میدهید

خرید دوره مبانی مالی کسب و کار